$L = \frac{N\phi}{I}$ અને $\varepsilon = -L\frac{dI}{dt}$ ની મદદથી આત્મ-પ્રેરકત્વ (self-inductance) ની બે વ્યાખ્યાઓ આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $N$ આંટા ધરાવતા અને $I$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહેતા કોઈલ સાથે સંકળાયેલ કુલ ચુંબકીય ફ્લક્સ $N\phi = LI$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $L$ એ કોઈલનું આત્મ-પ્રેરકત્વ છે.
$1$. સંબંધ $L = \frac{N\phi}{I}$ પરથી,જો $I = 1 \text{ A}$ હોય,તો $L = N\phi$. આમ,આત્મ-પ્રેરકત્વને કોઈલમાંથી વહેતા એકમ વિદ્યુતપ્રવાહ દીઠ કોઈલ સાથે સંકળાયેલા કુલ ચુંબકીય ફ્લક્સ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$2$. સંબંધ $\varepsilon = -L\frac{dI}{dt}$ પરથી,જો $\frac{dI}{dt} = 1 \text{ A/s}$ હોય,તો $|\varepsilon| = L$. આમ,આત્મ-પ્રેરકત્વને સર્કિટમાં વિદ્યુતપ્રવાહના ફેરફારના એકમ દર દીઠ કોઈલમાં ઉત્પન્ન થતા આત્મ-પ્રેરિત ઇલેક્ટ્રોમોટિવ ફોર્સ (emf) ના મૂલ્ય તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
આત્મ-પ્રેરકત્વનો $SI$ એકમ હેનરી $(H)$ છે,જે $Wb/A$ અથવા $Vs/A$ ને સમાન છે. તેનું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^2 T^{-2} A^{-2}]$ છે.

Explore More

Similar Questions

મિકેનિક્સમાં વેગમાનને $m \times v$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે. વિદ્યુતશાસ્ત્રમાં તેના જેવું જ પદ કયું છે?

આપેલ પરિપથમાં, જો $\frac{dI}{dt} = -1 \, A/s$ હોય, તો આ ક્ષણે $(V_A - V_B)$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે ($\, V$ માં)?

ધારો કે એક સર્કિટમાં પ્રવાહ $0.2 \,s$ માં $6.0 \,A$ થી ઘટીને $1.0 \,A$ થાય છે. જો સર્કિટ દ્વારા $150 \,V$ નું સરેરાશ emf પ્રેરિત થતું હોય,તો સર્કિટનું આત્મ-પ્રેરકત્વ (self-inductance) કેટલું હશે ($\,H$ માં)?

જ્યારે $100$ આંટા ધરાવતા કોઈલમાંથી $1 \,A$ નો પ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે છે, ત્યારે તેની સાથે સંકળાયેલ ફ્લક્સ $2.5 \times 10^{-5} \,Wb/\text{turn}$ છે. મિલિહેન્રીમાં કોઈલનું આત્મ-પ્રેરકત્વ કેટલું હશે?

આ પ્રશ્નમાં વિધાન $1$ અને વિધાન $2$ આપેલ છે. વિધાનો પછી આપેલા ચાર વિકલ્પોમાંથી,જે બે વિધાનોનું શ્રેષ્ઠ વર્ણન કરે છે તે પસંદ કરો.
વિધાન $1 :$ $L$ લંબાઈ,$N$ કુલ આંટા અને $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતા લાંબા સોલેનોઈડનું આત્મ-પ્રેરકત્વ (Self-inductance) $\frac{{\pi {\mu _0}{N^2}{r^2}}}{L}$ કરતા ઓછું હોય છે.
વિધાન $2:$ વિધાન $1$ માં દર્શાવેલ $I$ પ્રવાહ ધરાવતા સોલેનોઈડમાં ચુંબકીય પ્રેરણ સોલેનોઈડના મધ્યમાં $\frac{{{\mu _0}NI}}{L}$ હોય છે પરંતુ જેમ આપણે તેના છેડા તરફ જઈએ છીએ તેમ તે ઘટતું જાય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo